Kansen voor ontwikkelaars?
Door de stagnerende afzet en de snel groeiende leegstand zijn ontwikkelaars steeds minder geneigd om nieuwe plannen te ontwikkelen.
Toch zijn er ook in deze tijd nog wel kansen. De laatste jaren zijn er vooral luxe bedrijfsgebouwen bijgebouwd met een hoog kantoordeel
van soms wel vijftig procent of meer. Met als gevolg dat er daarvan inmiddels meer dan genoeg staan in Nederland. Daarentegen werd de
vraag naar minder 'luxe' bedrijfsgebouwen, voorzien van een klein kantoordeel en bestemd voor zwaardere bedrijvigheid, veel minder
ingevuld. Daar liggen dus nog steeds mogelijkheden...
Het direct beschikbare aanbod bedrijfsgebouwen is de laatste tijd hard gegroeid en omvat inmiddels 6,5 miljoen vierkante meters, tegen 4,4
miljoen vierkante meters in 2003. Dit is een record: nog nooit was het aanbod bedrijfsruimte dat in Nederland te huur of te koop werd
aangeboden zo groot. Het is zelfs bijna twee keer zo groot als de totale jaarlijkse nieuwbouwproductie van bedrijfsruimten.
Verhuiscarrousel
Meer dan in andere segmenten lijkt hier een verhuiscarrousel op gang te zijn gekomen die vooral ten koste is gegaan van bestaande gebouwen.
Veel bedrijven zijn de afgelopen jaren verhuisd naar modernere huisvesting waardoor de leegstand van de aan het 'eind van de keten' liggende
oudere gebouwen extreem groot is geworden. Liefst 85 procent van het direct beschikbare aanbod bedrijfsruimte betreft anno 2004 'tweedehands'
ruimte. Ook het aanbod van nieuwe bedrijfsruimte is gegroeid, maar steekt met omvang van nog geen een miljoen vierkante meters toch relatief
gunstig af tegen het talrijke aanbod van verouderde gebouwen.
'Kil' klimaat
In een dergelijk 'kil' klimaat zijn ontwikkelaars vanzelfsprekend weinig geneigd om plannen te ontwikkelen. Toch zijn er - voor wie ze weet
te zoeken - nog steeds mogelijkheden. Zo krijgen de zogenaamde 'goederenhotels' voet aan de grond. Wie tijdelijk spullen wil opslaan of
ruimtegebrek heeft, kan in zo'n goederenhotel ruimte huren. Er zijn al bedrijven die via deze goederenhotels hun vertegenwoordigers bevoorraden.
Door het ruimtegebrek in veel gebouwen en woningen bleek het een formule die zelfs tegen de economische tegenwind in, een grote groei heeft vertoond.
Formules
Andere (mogelijk kansrijke) formules betreffen de niet aflatende vraag naar functionele ruimten zonder opsmuk, noch voorzien van 'toeters en bellen'.
De laatste jaren zijn vooral luxe bedrijfsgebouwen bijgebouwd met een hoog kantoordeel van vijftig procent of meer. Daarvan zijn er inmiddels voldoende
in ons land. Daarentegen werd jarenlang voorbijgegaan aan de vraag naar gebouwen met een beperkt kantoordeel (tien tot twintig procent) en geschikt voor
zwaardere vormen van bedrijvigheid. Kortom 'back tot basics' zou best een aantrekkelijke formule kunnen zijn, mits de gemeenten hun terrein voor dit soort
bedrijvigheid willen reserveren. Ook blijkt het op veel plaatsen nog steeds lastig om distributiecentra met een vrije hoogte van meer dan acht meter te
vinden.
Herontwikkeling
Tenslotte lijken in een voorlopig dus nog zwakke markt de kansen vooral te liggen in projecten die nauw met de eindgebruikers worden afgestemd. Ook de
markt van de herontwikkeling van verouderde bedrijfsgebouwen en bedrijventerreinen zal mogelijk steeds belangrijker worden als de eigenaren of verhuurders
van dit soort gebouwen eenmaal inzien dat de combinatie van leegstand en huurprijsdaling noopt tot effectieve oplossingen. Niches zijn er altijd, ook al
duurt het misschien nog even voordat de bedrijfsruimtemarkt weer een echte groeimarkt is.
(Bron: NVB Thermometer Bedrijfsruimten)
|
